နောက်ထပ် ကမ္ဘာတစ်ခုမှာတော့ ငါဟာ အဆင်ပြေနေမှာပါ (Multiverse သီအိုရီနဲ့ နောင်တ)

"ငါသာ အဲ့ဒီတုန်းက ဒီလမ်းကို မရွေးခဲ့ရင် ဘာဖြစ်မလဲ?" ဆိုပြီး တွေးဖူးကြလား။ အလုပ်တစ်ခုကို ငြင်းလိုက်မိတာ၊ ချစ်သူနဲ့ လမ်းခွဲလိုက်မိတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ရိုးရိုးလေး ကော်ဖီအစား လက်ဖက်ရည် သောက်လိုက်မိတာမျိုးပေါ့။ ရူပဗေဒပညာရှင်တချို့ရဲ့ အဆိုအရတော့... ခင်ဗျား နောင်တရနေတဲ့ အဲ့ဒီကိစ္စကို ပြောင်းပြန်လုပ်ခဲ့ပြီး ပျော်ရွှင်နေတဲ့ "နောက်ထပ် ခင်ဗျားတစ်ယောက်" ဟာ တခြားကမ္ဘာတစ်ခုမှာ တကယ်ရှိနေနိုင်ပါတယ်တဲ့။

ဒါကို သိပ္ပံပညာမှာ "The Many-Worlds Interpretation" (MWI) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချလိုက်တိုင်းမှာ စကြာဝဠာက နှစ်ခြမ်း ကွဲထွက်သွားတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာ - ခင်ဗျား မနက်စာ စားဖို့ ခေါက်ဆွဲပြုတ် နဲ့ ထမင်းကြော် ရွေးရမယ် ဆိုပါစို့။

ဒီကမ္ဘာမှာ ခင်ဗျားက "ခေါက်ဆွဲပြုတ်" ကို ရွေးလိုက်တယ်။

ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကွဲထွက်သွားတဲ့ နောက်ထပ်ကမ္ဘာတစ်ခုမှာတော့ ခင်ဗျားက "ထမင်းကြော်" ကို ရွေးပြီး စားနေပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ ကမ္ဘာအသီးသီးမှာ တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတယ်လို့ ဒီသီအိုရီက ဆိုပါတယ်။

ဒီသဘောတရားကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှာ Hugh Everett III ဆိုတဲ့ ရူပဗေဒပညာရှင်က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့တာပါ။ Quantum Mechanics (ကွမ်တမ် ရူပဗေဒ) အရ အမှုန်လေးတွေဟာ နေရာတစ်ခုတည်းမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ရှိနေနိုင်တဲ့သဘော (Superposition) ရှိပါတယ်။ ဒါကို လူတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ရှင်းပြရင်း ဒီသီအိုရီ ပေါ်လာတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာက "နောင်တ (Regret)" ဆိုတဲ့ စိတ်ပညာရှုထောင့်ပါ။ သိပ္ပံပညာအရ တခြားကမ္ဘာတွေ ရှိနေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အသိက လူတွေကို စိတ်သက်သာရာ ရစေတတ်ပါတယ်။ "ဒီကမ္ဘာမှာ ငါ အဆင်မပြေပေမဲ့၊ တခြားကမ္ဘာက ငါကတော့ အဆင်ပြေနေမှာပါ" ဆိုတဲ့ အတွေးက လူသားတွေရဲ့ နောင်တကို ကုစားပေးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီအချက်ကို သတိထားပါ။ Multiverse (စကြာဝဠာပေါင်းစုံ) သီအိုရီဟာ သင်္ချာနည်းအရ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပေမဲ့ လက်တွေ့သက်သေပြနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ (Theoretical Only)။ ကျွန်တော်တို့ဟာ တခြားကမ္ဘာကို သွားကြည့်လို့မရသလို၊ တခြားကမ္ဘာက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း ဖုန်းဆက်မေးလို့ မရပါဘူး။ ဒါဟာ လောလောဆယ်မှာ ရူပဗေဒ ပညာရှင်တွေကြား ငြင်းခုန်နေဆဲ "သီအိုရီ အဆင့်" သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတည်ပြုထားတဲ့ အချက်အလက် (Proven Fact) မဟုတ်ပါ။

ဒီသီအိုရီက နည်းပညာအရ ဘာမှ မလုပ်ပေးနိုင်သေးပေမဲ့၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်နေသဘောထား (Mindset) ကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်မရွေးချယ်လိုက်ရတဲ့ လမ်းအတွက် နောင်တရနေမယ့်အစား၊ "အဲ့ဒီလမ်းကို ရွေးခဲ့တဲ့ ငါတစ်ယောက် တခြားမှာ ရှိနေမှာပဲလေ" ဆိုပြီး လက်ရှိဘဝကို ကျေနပ်အောင်နေဖို့ ဒီအတွေးအခေါ်က ကူညီပေးပါလိမ့်မယ် လို့ထင်မိပါတယ် ။

Source: Concepts based on Hugh Everett's "Many-Worlds Interpretation" & Psychology of Counterfactual Thinking.

Multiverse #Physics #Psychology #MentalHealth #ScienceBurmese #KnowledgeSharing #QuantumPhysics